Уæрæсе æмæ Ирыстон

Уыйбæрц фæфыстон кæйдæр блоджы иронау æмæ загътон мæхимæ дæр цæ рауадзон, цæмæй мын ма фесæфой. Тынг хъыг мын уыди, иронау мæнæй хуыздæр кæй ничи фыста уытæппæт адæмæй. Уыдонæн сæ фылдæр Ирыстоны цæрынц, æз та Америкæйы. Афтæ нæ зæгъын мæнæй хуыздæр иронау ничи дзуры/фыссы Ирыстоны, фæлæ йæ бæллæх у уый æмæ интернет æмæ компьютер кæмæ ис, ома амалхъомдæр чи сты, уыдон иронау дæсны æппындæр не сты. Кæд æрмæст мæгуыртæ ма зонынц ирон æвзаг, уæд æй уыдон дæр тагъд ферох кæндзысты амалхъом адæммæ гæсгæ.

—————————-

ФСБ, МВД, Мæскуы бамбæхстой Ирыстон, куыд æгас Цæгат Кавказ дæр, голладжы мидæг. Бауырнæд уæ, Америкæйæ уый ноджы хуыздæр зыны. Ахæм изоляци хорз никæмæн у, уæлдайдæр гыццыл æмæ мæгуыр адæмæн. Цæмæн хъуамæ Ирыстон кува сæрæй Уæрæсейæн, кæд æй уый батардта ацы ранмæ?

Хорз, зæгъæм Ирыстон у хæсджын Уæрæсейæ (ферох кæнæм, Уырыс сæхæдæг бацахстой тыхæй Ирыстон). Цы хъуамæ бакæной ирон адæм, цæмæй суæгъд уой уыцы хæсæй? Цал сывæллоны, скъоладзау ма хъуамæ бавдæрза Путин, цæмæй зæгъа – “ирон адæм бафыстой Уæрæсейæн сæ хъалонтæ æмæ хæстæ”?

Алцыдæр æмбарын æз – чи тæрсгæ кæны – йæ куыст фесафдзæн, чи йæ пенси, чи хæстæй тæрсы. Чи та афтæ дзуры, зæгъгæ “банхъæлма ма кæсæм – Уæрæсе схорз уыдзæн сом æмæ та цард фæхуыздæр уыдзæн”. Æз та афтæ зæгъын – Уæрæсе йæхиуыл куы фæхæца, йæ бæллæх дæр уæд æрцæудзæн Ирыстонæн – æнæ республикæ аззайдзысты ирон адæм сахи та цын хæлиу ныккæндзысты уырыс. Уыйадыл, æз афтæ нæ зæгъын, схæцын хъæуы, фæлæ куыддæр уа фадат (æмæ мæ уырны, уыдзæн), афтæ тонын хъæудзæн æдтæ. Ныр та уал, хъæуы аразын цы ис саразæн – æвзагыл хъæуы фæхæцын, Электроцинк хъæуы сæхгæнын æ.а.д.

Ирон адæмы бартæ фæстаг 20 азы каддæрæй каддæр кодтой. Æппæтæй парахатдæр бартæ Ирыстонæн уыдысты Уæрæсе йæ тæккæ лæмæгъæй куы уыди уæд. Æмæ ма иу хатт зæгъдзынæн – о, мæммæ хорз кæсид Ирыстонæн фылдæр бартæ куы уаид уæд. Уæрæсе у импери æмæ æндæр хуызон рæхджы не суыдзæн – цас тыхджындæр уа Мæскуы, уыййас тынгдæр æлвасдзæн уырыссаг чи нæу уыдон. Ирыстоны паддзахадæй кæимæ дзырдтон, уыдон дæр æй афтæ дзурынц, канд мæхицæй йæ нæ æрхъуыды кодтон.

Æз æппындæр дызæрдыг нæ кæнын, Ирыстон иунæг республикæ куы уыдаид Уæрæсейы, уæд æй раджы акъабазтæ кодтаикой уырыс. Хуыцау хорз æмæ иунæг не сты ирон адæм Цæгат Кавказы. Уыйадыл мæхъæл дæр ахъаз сты уымæн цæмæй ирон адæмы уырыс сæ быны ма скæной бынтон. Ацы хуымæтæг хъудытæ чи нæ ма бамбæрста ирон адæмы хсæнæй, уыдоныл æз тынг дис фæкæнын.

Чи загъта æмæ ирон адæмы бартæ хъахъæнын нæ хъæуы Уæрæсейы? Фæлварын хъæуы æнæмæнг. Фæлæ кæм ис уыцы фæлтæрддзинад, исчи ма мын æй равдисæд, куыд хорз хъахъанæн ис адæмы бартæ Уæрæсейы уагæвæрдтæм гæсгæ? Æгæр мæгуыр Электроцинк æхгæнын куы нæ уадзы Путин. Кæнæ дунейыл чи айхъуысти уыцы теракт куы нæ ма банывыл кодта Уæрæсейы паддзахад. Уæрæсейы паддзахад Бесланы сывæллæттæй кусæрттаг скодта Уæрæсейы иумæййагдзинад цæмæй ма фехæла. Æз уыцы ирон адæмы нæ æмбарын, уыцы “иудзинадыл” ма чи хæцы дæндагæй. Дæлдзæхмæ ныххауæд ахæм “иудзинад”.

Кæд Уырысы сæ сывæллæттæ нæ хъæуынц, сæ бар сæхи у. Фæлæ ирон адæм та сæхи былæй Урысимæ цæмæн хъуамæ аппарой?

Англисы импери æгас куы уыди уæд индийæгтæ, арабтæ æмæ иннæтæ хæцыдысты Англисы фарс. Æмæ цы? Ирон адæмы исчи фарста, фæнды уæ хæцын немыцимæ? Стæй ирон адæм немыцы цардæй куы ацардаииккой, уæд ма цæ бафæндыдаид Уæрæсемæ фæстæмæ? Германмæ кæй атардтой кусынмæ уыдонæй бирæтæ æмæ бирæтæ сæ хæдзæрттæм нал бафæндыди раздæхын. Сталин ирон адæмæн сæ хуыздæрты ныццагъта хæсты размæ æмæ ма чи баззади фæсте, уыдонæн йæ бон уыди кæнын цыдæриддæр æй фæндыди уый.

Уæрæсе тыхæй бацахста Ирыстон, уый æппындæр иу раст исторæккæн дæр дызæрдыггаг нæу. Ирон адæм тынг бирæ нæ хæцыдысты уырысимæ, уымæн æмæ иуæй тынг гыццыл адæм уыдысты, иннæмæй тынг пырх кæмттæм гæсгæ, аннæмæй та цын æххуыс ничи кодта уыйбæрц.

Фæлæ кæд историктæ ницы æмбарынц, æмæ Ирыстон барвæндонæй бацыди Уæрæсемæ, уæд Ирыстонæн ис бар барвæндонæй ахицæн уын Уæрæсейæ. Афтæ нæу?

Тыхджын Уæрæсе (уырыс куыд æмбарынц тых уымæ гæсгæ) у чысыл адæмты сæфт. Уæрæсейыл тыхсджытæ бирæ ис, фæлæ ирон адæм хъуамæ хъуыды кæной Ирыстоныл, уымæн æмæ йыл æндæр ничи ахъуыды кæндзæн.

11 thoughts on “Уæрæсе æмæ Ирыстон

  1. Разы даен дае ныхаестимае. Фаелае каедаем хицаен каеныс, уый не’мбарын. Нае къаехтыл наема лаеууаем. Фаелае уый даер раестаеджы хабар у.
    Додой фæкæнат, мæ райгуырæн хæхтæ,
    Сау фæныкæй уæ куы фенин фæлтау!
    Зæй уæ фæласа, нæ тæрхонылæгтæ, –
    Иу ма уæ фезмæлæд искуы лæгау!..
    Искæй зæрдæ уæ дзыназгæ нырризæд,
    Искæмæ бахъарæд адæмы хъыг,
    Дзыллæйы мæстæй уæ исчи фæриссæд,
    Иумæ уæ разынæд иу цæстысыг!..
    Фидар рæхыстæй нын не уæнгтæ сбастой,
    Рухс кувæндæттæй хынджылæгкæнынц,
    Мард нын нæ уадзынц, нæ хæхтæ нын байстой,
    Стырæй, чысылæй нæ уистæй нæмынц…
    Иугай ныййыстæм, ныууагътам нæ бæстæ,
    Фос дæр ма афтæ ныппырхкæны сырд, –
    Фезмæл–ма, фезмæл, нæ фыййау, нæ фæстæ,
    Иумæ нæ рамбырдкæн, арфæйы дзырд!..
    Оххай–гъе! Не знаг нæ былмæ фæтæры, –
    Кадмæ бæлгæйæ æгадæй мæлæм…
    Адæмы фарнæй къæдзæх дæр ныннæры, –
    Гъе, мардзæ, исчи! – бынтон сæфт кæнæм!
    ______________________________ ДОДОЙ. Хетæгкаты Къоста

  2. Йерын мын заегъ, Сомих аемае Киргизи хаедбар паддзахадтае сты, фаелае уаддаер Уарасе цын амоны цы хъуамае каеной, каед Ирыстон хицаен цаера уаед йае уаваер цаемаей хуыздаер уыдзаени уыдонаей?

  3. Зæгъын: Уæрæсейы хæйттæ куы уыдаиккой Сомих дæр æмæ Кыргызстан дæр, уæд сæ бартæ уыдаиккой дзæвгар къаддæр. Уымæн ис бирæ æвдисæнтæ. Зæгъæм Сомих сæхæдæг уынаффæ кæнынц чи уа сæ сæргълæууæг, чи уа æвзæрст сæ парламентмæ, цы взагыл дзурой, кæй бауадзой сæ бæстæмæ æмæ кæй нæ бауадзой.
    Хæдбардзинад у тынг хорз дзаума æппæты фыццагдæр адæм цæмæй зоной сæхицæй аразгæ у сæ цард. Хæдбар паддзахадæн ис бар райсын фæсарæйнаг кредиттæ, (кæцы сты асламдæр Уырысы уæттæй), æрбахонын фæсарæйнаг инвестортæ æ.а.д.
    Дæхицæн хицау куы уай, уæд уый хорз нæу? Ныры заман нæй 100% суверенитет, фæлæ ис бирæ суверенитет æмæ ис 0%, æмæ Ирыстонмæ 1% хæдбардзинад дæр куы уа, уый дæр хорз уыдзæн.

  4. о, фæлæ, йæ бæллæх уый у, æмæ 20 азы размæ дæр адæм афтæ дзырдтой – Ирыстон у нырма æгæр лæмæгъ. Уæвæн ис, æмæ ноджы 20 азы фæстæ дæр адæм афтæ дзурдзысты, кæд ма исчи иронау дзура уæдмæ.

  5. эх аеваедза… 1917-1921 азты цаемае нае байхъустам “Круг Коста”. Уыдон еуод дзырдтой хаедбардзинады тыххаей.

  6. хъæуты ирон æвзаг бирæ нæ ахæсдзæн. Уымæн æмæ адæм кæддæриддæр тырнынц горæттæм, ахуырадмæ, хуыздæр цардмæ, хуыздæр куыстмæ, аивадмæ, интернетмæ æ.а.д. Ирон æвзаг куы нæ хъæуа царды мидæг, карьерæйæн куы нæ бæзза, уæд куыд фæстæмæ афтæ гæвзыккæй гæвзыккдæр кæндзæн.
    Ныр дæр бирæ ныхæстыл, ирон æвзаджы чи сты, уыдоныл уырыссаг уæлæмхасæнтæ аныхасæм (цы ныхæстæ нæй нæ мадæлон æвзаджы уыдон кой нæ кæнын). Афтæ сындæггай æвзаг сæфы. Ныр дæр бирæтæ зæгъдзысты, æмæ раст сты, сæ хъуыдытæ сæ мадæлон æвзагыл сæ бон зæгъын нæу, уымæн æмæ ирон æвзаг рæзгæ нæ кæны, кæнæ та рæзы æгæр сабыргай.

  7. Re: Дзуцев
    кæд мæ блог дæ зæрдæмæ нæ цæуы, qadxoj, уæд æй ма кæс, исчи дын æй тыххæй кæсын кæны? Æз раст нæ фыссын? Ды та рæстытæ фыс. Ахæм коменттæ: “дзæгъæлы змæнтыс” зæгъгæ агъай ахах кæндзынæн, уымæн æмæ дискуссимæ ницы фтауынц. Кæд исчи разы нæу, уæд йæ фиппаинæгтæ зæгъæд хъуыддаджы фæдыл, мæнтыххæй нæ – æз актер æмæ зарæггæнæг нæ дæн, цæмæй мæ кой кæнæм ам.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

Create a free website or blog at WordPress.com.

%d bloggers like this: